گروه حقوق، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.
چکیده
رشد فزاینده فناوریهای ارتباطی و توسعه شبکههای اجتماعی، علاوه بر فرصتهای اطلاعرسانی و تجاری، بستر جدیدی برای ارتکاب جرایم و تهدید علیه امنیت داخلی فراهم کرده است. مسأله اصلی پژوهش حاضر، ارزیابی اثرات تبلیغات انحرافی و رفتارهای مجرمانه آنلاین بر امنیت داخلی از منظر کیفری و جرمشناختی است. پرسش محوری این است که «تبلیغات سایبری و رفتارهای مجرمانه چه تأثیری بر امنیت داخلی دارند و سیاست کیفری تا چه اندازه میتواند در مهار این تهدیدات مؤثر واقع شود؟» فرضیه پژوهش بیان میدارد که تبلیغات تحریکآمیز و رفتارهای مجرمانه در فضای مجازی، بهطور مستقیم با افزایش ناامنی، تهدید اعتماد عمومی و تضعیف انسجام اجتماعی ارتباط دارد و اتخاذ پاسخهای کیفری کارآمد و مبتنی بر یافتههای جرمشناسی میتواند سطح تهدیدات را کاهش دهد. روش تحقیق بهصورت توصیفی ـ تحلیلی و با اتکا بر منابع کتابخانهای، اسنادی و تحلیل محتوای متون تخصصی انجام شده است. یافتهها نشان میدهد که تبلیغات مخرب و بهرهبرداری ابزاری از فضای مجازی، زمینه ارتکاب جرایمی همچون کلاهبرداری رایانهای، نفوذ غیرمجاز، فیشینگ و ترویج افراطگرایی را تقویت میکند. همچنین، خلأهای حقوقی و ضعف هماهنگی نهادی در نظام کیفری، موجب افزایش آسیبپذیری امنیت داخلی در برابر تهدیدات نوین میگردد. نتیجهگیری پژوهش حاکی از آن است که بهرهگیری همزمان از رهیافتهای جرمشناختی (پیشگیری اجتماعی و وضعی) و اصلاح سیاست کیفری (با تمرکز بر پاسخهای بازدارنده و بازپرورانه)، میتواند نقش مؤثری در ارتقای تابآوری امنیت داخلی در مواجهه با جرایم و تبلیغات سایبری ایفا کند.
)