واکاوی رویکردهای افزایش تعاملات پلیس با بزه‌دیدگان با تأکید بر عدالت در نظام جمهوری اسلامی ایران؛ تبیین پیامدها و چالش‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

گروه حقوق، واحد گرگان، دانشگاه آزاد اسلامی، گرگان، ایران.

چکیده

پلیس در تحقق امنیت اجتماعی و حراست از مجموعه حقوق شهروندان نقشی اثرگذار دارد اما بایستی اذعان داشت این حمایت پس از وقوع بزهکاری نیز می‌تواند از شهروندان خسارت دیده یا بزه‌دیدگان ادامه داشته باشد که در صورت تحقق این امر، پیامدهای مهمی همچون تضمین حقوق ازدست رفته، کاهش آسیب‌های ثانویه و تقویت اعتماد عمومی را به همراه خواهد داشت. بر این اساس، هدف پژوهش حاضر، بررسی و تبیین رویکردهای افزایش تعاملات پلیس با بزه‌دیدگان با تأکید بر عدالت در نظام جمهوری اسلامی ایران و پیامدهای این موضوع است. سوال اصلی پژوهش حاضر عبارت است از: «مهمترین رویکردهای افزایش تعاملات پلیس با بزه‌دیدگان مبتنی بر چه مواردی است؟» و در ادامه این موضوع چه پیامدهایی به همراه خواهد داشت؟ یافته‌های پژوهش با استفاده از روش توصیفی- تحلیلی و بهره‌گیری از مجموعه تئوری‌های عدالت ترمیمی، عدالت رویه‌ای و اعتماد عمومی نشان داد ثبت دقیق بزه‌دیدگی، تأمین امنیت، شناسایی وتکریم بزه‌دیده، تسهیل دسترسی فوری به نظام عدالت کیفری، وحقوقی مانند آگاهی‌بخشی به بزه‌دیدگان درباره حقوق خود، حفظ محرمانگی اطلاعات هویتی و حمایت از حق آنان در تداوم یا توقف دعوا مهمترین کارکردهای پلیس در این رابطه است. پیامدهای این موضوع علاوه بر حمایت روانی، اجتماعی و حقوقی، تأثیر مستقیمی بر بهبود کارآمدی نظام عدالت کیفری و کاهش خطر بزه‌دیدگی ثانویه دارد. از طرفی، کمبود آموزش تخصصی نیروهای پلیس، نبود رویکردهای هماهنگ، و محدودیت منابع به‌عنوان چالش‌های اصلی شناسایی شده است. در پایان نیز راهکارهای لازم جهت افزایش تعاملات میان پلیس و بزه‌دیدگان پیشنهاد شده است.